De Turfrace 2018

  • Turfrace 2018
  • Stand Vrienden.
  • Spandoek

Een ervaring rijker in de historie en traditie!

Het Drachtster Skutsje heeft als enige SKS-skutsje dit jaar meegedaan aan de Turfrace van De Veenhoop-Drachten-Leeuwarden. Dit met name omdat 2018 Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa is, het bestuur er op aandrong en Drachten zondermeer een bijzondere bakermat van de Skutsje werven! Ons ship komt van de werf van Roorda waar de vermaarde “Piipsters” gebouwd zijn.

Twee dagen en twee trajecten later kunnen we niet anders zeggen dan dat we een ervaring rijker zijn, en wat schade aan het schip hebben. Het is het beste te vergelijken met het meedoen aan een Stock Car Race met een Formule 1 wagen. Enerzijds is je schip en bemanning er niet op uitgerust ondanks dat je supermooi materiaal hebt en snel bent. Anderzijds stel je dit materiaal bloot aan omstandigheden, mededingers en de kans op serieuze schade in een vloot schippers die met de klompen in de hand zeilen. Het klinkt wat cru, maar we zijn ons er als team ook terdege van bewust van dat wij hier eigenlijk helemaal niks te zoeken hebben.

De Turfrace staat in de traditie van de Skutsjes – varen met vracht. De oorsprong van al onze schepen. Op de Veenhoop krijg je dan ook een mand turf aan boord en vrachtbrief. En op de tweede dag krijg je in Eernewoude een baal riet als lading. Prachtig en Machtig om even terug te gaan naar de “roots” van de Skutsjes, schippersfamilies en de broodwinning waar in barre tijden het geld mee verdiend werd! Dat was ook te voelen in de bemanning, dat stuk is veel respect voor!

Dan de race zelf. Het gaat om traditie. Het is dan bizar om bij schepen om je heen te zien dat daar aluminium vaarbomen in grote getalen op dek liggen. Ook zie je links en rechts aluminium peddels en spanen. Die kunnen wij ons niet herinneren uit de oude tijd, maar die hebben ook niets te maken met een loodzware originele houten vaarboom. Alle skutsjes om ons heen hebben ook een motor ingebouwd, iets wat je onderweg feitelijk niet mag gebruiken en moet invullen op je wedstrijdformulier als je die wel even gebruikt. Wij hebben in de moeilijke passages een paar keer een dieselpluimpje gezien. Het zou de organisatie sieren om ook hier originaliteits regels in te stellen. Houten vaarbomen, maximaal twee of drie en zeker geen peddels en spanen.

Vrijdag van start uit het Grytmansrak. Windje 3-4 Bft uit het oosten. Startplek 11 na minimaal drie keer verlegd te zijn. Klein probleempje bij de hijs, daarna super weg en kruisend op de Veenhoop direct de een na de nader voorbij op een wedstrijdwater. Bakboord – Stuurboord blijkt voor sommigen een moeilijk te begrijpen regel. Daarna de nauwe vaart in waar we ongeveer 4e liggen met de koplopers nog kort voor ons. Kruisen wordt daar lastig tot onmogelijk met 20 meter schip. Na drie maal over de wal gestuiterd te zijn en een zwaard beschadigd, besluiten we de zeilen te strijken. Voor ons menen we wel wat rookpluimpjes te zien waar in de korte draai even een duwtje bij gegeven wordt.... Het zij zo, wij hadden vooraf gezegd dat waar zeilen niet meer kan en schade op de loer ligt we subiet strijken en op sleep gaan. De Noorderling ligt einde dag zwaar beschadigd achter ons, bakboord bij de roef de hele reling aan gort en een persoon naar het ziekenhuis. Simpele bakboord stuurboord. De dader de hele waterstag er af.....

Gediskwalificeerd dus op het eerste traject. Leuke avond met de ploeg in Drachten, onze bakermat. De volgende ochtend vroeg weer op. Oostelijke wind nog steeds, 3 Bft, en bezeild voor de wind en halve wind naar Leeuwarden. Enige vrees dat in nauw water de regel dat je een sneller schip bovenlangs moet laten passeren. Staat er duidelijk. Wordt in palaver ook nog even onderstreept. Maar winnen is alles, klompen in de hand en over mijn lijk dat iemand bovenlangs mag.... Zowel skutsjes als praampjes hebben hier geen enkele boodschap aan. Je wordt gewoon de wal in gevaren als je zelf niet wijzer bent.
Dat was dus ook het verhaal van zaterdag. Nog geen vijf minuten na de start op de fok moeten we al de fok strijken en putsen en zwaarden er in gooien omdat het schip voor ons als een dronken aarbei van links naar rechts on dwars op het vaarwater gaat liggen. De Drachtster vaart is heeeeeel lang. En dat ging zo de hele tijd door, waar wij als laatste skutsje moesten starten. Eenmaal vrijer water gaan we er direct (onderlangs natuurlijk) voorbij. Op de Veenhoop nog even een paar keer stuurboord schepen toch maar voorrang geven. Dan ultiem kort na Wartena hang ik samen met de schipper vol links en rechts in het roer om een medestander te onwtijken die de deur dicht vaart en vervolgens om de wal en keien te ontwijken. Spanning en Sensatie. Uiteindelijk natuurlijk weer gediskwalificeerd omdat we in Wartena op sleep lagen, en na de Greunsbrug ook sleep hadden. Verder alles gezeild, leuke tocht! En ook nog links en rechts goede trainings en teambuilding voor de SKS kampioenschappen. Uiteindelijk als eerste SKS skutsje geeindigd! Bij gebreak aan anderen... Waarom zouden die er niet zijn?

Leeuwarden in gevaren in optocht achter het statenjacht. Op ons schip de originele klik op het roer, originele roefluiken, koekkoek en schoorsteen. Wel mooi om te zien hoe alle andere schippers en oud strijders op de walkant dat waarderen dat een van de meest originele skutsjes uit te hele vloot dan in al haar glorie voorbij paradeert! Het Drachtster Skutsje !

Alle gekheid op een stokje, of een vaarboom: De turfrace sluit aan op de traditie van de skutsjes! Dat is prachtig en zeker de aandacht waard. Voor een SKS schip is dit geen goede race simpelweg omdat het risico op schade te groot is. Als de organisatie de orginaliteit met vaarbomen en peddels en ook motoren wat beter aan banden zou leggen dan zou de race nog mooier zijn. Alle complimenten verder voor de organisatie en vrijwilligers – strakke organisatie en gezelligheid !

Wij hebben genoten! Mooie tocht! Mooi besef voor iedereen waar onze oorsprong ligt en ondanks de smallere SKS wateren als Grou, Veenhoop, Eernewoude, wederom het besef dat slootjes varen iets was wat de voorouders deden met vracht! Voor herhaling vatbaar? Niet echt, niet met dit schip. Een ervaring rijker en ook wijzer. Nu verder met onze training en voorbereiding op het SKS kampioenschap 2018.

Door: Gijs Vlas.